|
CHECK-UP
NEDİR ?
Check-up, , bir başka deyişle genel sağlık kontrolü ; hiçbir şikayet
ve hastalığı olmasa da , tüm kişilere yılda en az bir kez düzenli
olarak yapılması gereken bir tarama yöntemidir.
NEDEN CHECK-UP
YAPTIRMALISINIZ ?
Modern tıp hastalık
ortaya çıkmadan önce gerekli önlemleri alarak kişinin sağlıklı kalmasını
sağlamayı amaçlar.Çünkü hastalık ortaya çıktıktan sonra hem tedavisi çok
daha pahalıdır hem de sağlık artık bir kez bozulmuş olur. İşte bu
nedenle, hiç şikayeti olmasa da her insanın belirli periyodlarla doktora
başvurarak genel sağlık kontrolünden geçmesi gerekir. Bu periyodlar yaşa
ve kişinin genel durumuna göre değişebilir. Çağımızın hastalıları olan
koroner arter hastalıkları, kanser, hipertansiyon ve pek çok diğer
hastalıkta erken ve doğru tanı, hem yaşam süresi, hem de kalitesi
açısından son derece büyük önem taşır.Ayrıca hiçbir belirti vermeden ve
hastada hiçbir şikayete neden omadan yıllarca sinsice seyreden, öte
yandan beyin, kalp, böbrekler gibi hayati organlara da zarar veren
hipertansiyon, kolesterol yüksekliği ve diyabet gibi hastalıklarda da
yine erken teşhisin ve düzenli tedavinin önemi büyüktür.
Unutmayın ! ! !
Önemsiz olduğunu düşündüğünüz bir belirti bile çok önemli bir hastalığın
habercisi olabilir.
CHECK-UP ÖNCESİNDE NELER
YAPILMALI ?
-
Hamileyseniz veya bu
konuda şüpheniz varsa, işlemlere başlamadan önce mutlaka bildirin.
-
Daha önce yapılmış test
ve tetkik sonuçlarınız varsa beraberinizde getirin.
-
Randevu gününde mutlaka
aç gelin (8-12 saatlik bir açlık yeterlidir.)Bu arada bir şey
yemeyin, su dışında hiçbir şey içmeyin ve sigara kullanmayın.
-
Eforlu EKG için, koşuya
uygun bir ayakkabı, çorap ve eşorfman ihtiyacınız olacaktır.
-
Dışkıda yapılan testler
için, küçük ve temiz bir kap içinde az miktarda dışkı
gerekmektedir.(Mümkünse o sabahın dışkısı olmalı. Değilse kurumamış
olmalıdır.)
-
İki gün süre ile kırmızı
et, brokoli ve turp gibi sebzeler yememiş olmanız tavsiye
edilir.Aksi takdirde bazı testlerin tekrarlanması istenebilir.
-
C vitamini
kullanılıyorsa, miktarı günde 250 mg.’ı geçmemelidir.
-
Demir içeren ilaçlar
kullanılıyorsa, en az iki gün önceden kullanımı kesilmelidir.İdrar
örneği hastanede de verilebilmektedir.Ultrasonografi için aç
olunması ve mesanenin dolu olması gerektiğinden idrar örneğinizi
ultrasonografi sonrasında vermeniz uygun olacaktır
YAŞA VE YAŞAM BİÇİMİNE UYGUN
OLARAK HAZIRLANMIŞ CHECK-UP PAKETLERİ
Cinsiyete, yaşa ve yaşam
biçimine bağlı olarak (sigara, içki tüketimi gibi) değişik check-up
paketleri yapılmaktadır.
KALP CHECK-UP’ININ ÖNEMİ :
Ailesinde erken yaşta (50 yaşın altında) kalp hastalığından ölümler olan
ya da sebebi açıklanmamış ani kayıplar bulunan kişiler, yaşları ne
olursa olsun yaşamları boyunca en az bir kez kalple ilişkili bir check-up
yaptırmalıdır. Bu sayede ani ölüme yol açabilecek kalp yapısında,
doğumsal kaynaklı bir rahatsızlık olup olmadığı anlaşılabilir. "Kalp
damarlarında erken yaşta oluşabilecek bir tıkanmaya neden var mı?
Ailesel kolesterol yüksekliği ya da damar içinde pıhtı oluşmasına
yatkınlık gibi bir durum mevcut mu?" gibi önemli soruların yanıtı da
alınabilir. Tetkikler sonucu normal sınırdaysa, 40 yaşına kadar benzer
check-up tetkiklerinin 5 yılda bir yapılması; 40 yaşından sonra ise,
kalp damar hastalığı açısından risk faktörü taşıyan, ailesinde birinci
derece akrabalarında kalp hastalığı olan, sigara içen, tansiyon ve
kolesterol yüksekliği, şeker hastalığı olan kişilerde de yılda bir kez
check-up yapılması önerilmektedir. Bunun yanında; toplu ulaşım araçları
kullananlar, pilotlar, cerrahlar, yöneticiler de yıllık check-up
programlarına dahil olmalıdır. Aktif spora başlayan ya da spor yapan
kişiler ile profesyonel sporcular da belirli aralıklarla kalp check-up'ı
yaptırmalıdır.
.
KALP CHECK-UPINDA NE TÜR
İNCELEMELER YAPILMALIDIR ?
Check-up paketleri kişinin özelliklerine ve yaşına göre değişmektedir.
Kalp ve damar hastalığı gelişimine ve damar içinde pıhtı oluşumu
ihtimaline yönelik tarayıcı kan çalışmaları, check-up tetkiklerinin
olmazsa olmaz bir parçasıdır. Kalp ultrasonografisi yani ekokardiyografi
ile kalbin yapısı, kalp boşluklarında büyüme olup olmadığı, kalbin
performansının ne düzeyde olduğu; kalp kapakları, duvar kalınlığı, kalp
zarı ile kalpten çıkan büyük damarlar incelenmektedir.
Bazen ekokardiografi ile beraber yapılan efor testleri ile de kişinin
anjiyografiye, yani bir kalp by-pass ameliyatı ya da balonla damar
açılmasına ihtiyacının olup olmadığı tespit edilebilir.
-
STANDART BİR CHECK-UP KONTROLÜNDE
OLMASI GEREKENLER :
-
Kan sayımı
-
Organ fonksiyonlarını
değerlendiren kan testleri (karaciğer, böbrek vb)
-
Sedimentasyon
-
Kolesterol ve lipid
düzeyleri
-
Tiroid (guatr) testi
-
Hepatit (sarılık) testi
-
Tam idrar analizi
-
Tüm batın ultrasonografi
-
Akciğer grafisi
-
Elektrokardiyografi
-
Dışkıda kan aranması 40
yaşını geçmiş herkesin standart yaptırılması gereken testlere ek
olarak, göz muayenesi, kardiyolojik incelemeleri ve kanser taraması
için ek tetkiklerini ailesel riski olsun olmasın yaptırması
önerilir.
Ailesel riski olanlar
ise bu testleri yaptırmak için 40 yaşını beklememelidirler. Risk
grubunda olanlar 30’lu yaşlarından itibaren taşıdıkları risklerle ilgili
ek testlerini yaptırmalıdırlar. Check-Up yaptırmanın bir diğer
amacı yaşımızın, cinsiyetimizin, sigaranın, özellikle kadınlarda
hormonal dönemlerin (doğurganlık-menopoz gibi) getirdiği olası hastalık
risklerinin ve ailesel kaynaklı olan şeker hastalığı, koroner arter
hastalığı, inme ve kanser riskinin belirlenmesi ve taranmasıdır.
-
HDL kolesterol
-
LDL kolesterol
-
Efor testi
-
Ekokardiyografi
Bu nedenle standart tarama testlerine ek olarak bireysel risklerimize
göre ek tetkiklerin yapılması çok önemlidir. Örneğin: Ailesinde koroner
arter hastalığı (kalp krizi geçirmiş ve by-pass yapılmış kişilerin
varlığı) olan bireylerin ek olarak EFOR testi ve ekokardiyografi de
(EKO) yaptırması gerekir.
-
AİLEDE KORONER ARTER HASTALIĞI
RİSKİ OLANLAR İÇİN EK CHECK-UP TETKİKLERİ :
-
HDL kolesterol
-
LDL kolesterol
-
Efor testi
-
Ekokardiyografi
-
AİLEDE KANSER ÖYKÜSÜ OLANLAR İÇİN
EK CHECK-UP TETKİKLERİ :
Kadın:
-
PAP smear alınması
-
Meme ultrasonografisi
-
Mammografi
-
Solunum fonksiyon
testleri
-
Akciğer bilgisayarlı
tomografi
-
Dışkıda kan varsa
rektoskopi
Erkek:
-
Prostat spesifik antijen
-
Solunum fonksiyon testi
-
Akciğer bilgisayarlı
tomografi
-
Dışkıda kan varsa
rektoskopi Ailesinde meme kanseri olan kadınların erken yaşlarından
itibaren meme ultrasonografisi ve mammografi yaptırmayı ihmal
etmemelidirler.
Ailesinde sık kanser vakaları
olan ve sigara içen bireyler, akciğer tomografisini ve solunum fonksiyon
testlerini düzenli aralıklarla yaptırmalıdırlar. Bireyler Check-Up
sonrasında tespit edilmiş anormal durumlar varlığında bu konuda daha
detaylı araştırma ve tedavi için ilgili bölümlere yönlendirilir ve
takipleri orada yapılır. Kadın:
-
PAP smear alınması
-
Meme ultrasonografisi
-
Mammografi
-
Solunum fonksiyon testleri
-
Akciğer bilgisayarlı tomografi
-
Dışkıda kan varsa rektoskopi
Erkek:
-
Prostat spesifik antijen
-
Solunum fonksiyon testi
-
Akciğer bilgisayarlı tomografi
Dışkıda kan varsa rektoskopi Ailesinde meme kanseri olan kadınların
erken yaşlarından itibaren meme ultrasonografisi ve mammografi
yaptırmayı ihmal etmemelidirler.
|